يا برودتست يا يبوست و يا شدت قوت ماسكه و يا ضعف قوت دافعه است و يا ادويه قابضه و يا فساد شكل و بستن عضو از خارج و يا ورم كه سبب آن ضغط و فشردن آن عضو ماؤف مىشود و اسباب قسم ثانى چنانچه مذكور شد روئيدن ثولول و لحم در مجراست و اسباب قسم ثالث كثرت ماده در مجرى و يا غلظ ماده و يا لزوجت و هريك ازين مذكورات موجب انسداد غير تام است اگر اعتبار اجتماع اسباب نكنى و يا سبب وفور ماده و يا لزوجت شديده است هرآئينه چون قلت ماده و يا عدم لزوجت و عدم غلظت انسداد باشد غير تام باشد پس باعتبار از دواجات ممكنه وابسته است . [ 64 ] مقاله در بيان اسباب اتساع مجارى و اتساع در مجارى يا سبب ضعف ماسكه است و يا بسبب حركت قويه از دافعه است و يا بسبب استعمال ادويه مفتحه است داخلا و خارجا و يا ادويه مرخيه رطبه است كه بسبب ارخا موجب اتساع مجرا مىشود . [ 65 ] مقاله در بيان اسباب خشونت و خشونت در اعضا يا بسبب استعمال ادويه و اغذيه و اشربه شديد الحد است كه بتقطيع خشن مىگرداند مثل حموضات و خشونات عبارت از عدم استواى اجزاى اجسام و اعضاست و چون بتقطيع الين آن منتفى شود و صلب به حال خود باشد خشونت حاصل شود و يا باستعمال شئ شديد التحليل مثل زبد البحر و بسبب قابض قوى القبض كه سبب برودت يبوست مخشن است و يا بسبب اجزاى اراضى راكده است مثل غبار .